POLOWANIE.NET
Kompendium sprawy / Ministerstwo Finansów

Stanowisko Ministerstwa Finansów

Redakcja iGaming Polska uzyskała odpowiedzi na pytania związane ze sprawą. Dwa kolejne komentarze regulatora rynku gier hazardowych w sprawie tzw. „loterii e-bookowych”.

Wprowadzenie

Odpowiedzi prosto od regulatora

Redakcja iGaming Polska uzyskała odpowiedzi na pytania związane ze sprawą. Po widowiskowych zatrzymaniach Kamila L. ps. Budda branżowe medium zwróciło się bezpośrednio do Ministerstwa Finansów, czyli regulatora rynku gier hazardowych, z pytaniami o legalność tzw. „loterii e-bookowych”.

Otrzymane odpowiedzi - mimo formalnego i z pozoru neutralnego podejścia - nie wydają się zbieżne z komunikatami prokuratury. Po pierwszej publikacji redakcja poprosiła o doprecyzowanie i otrzymała drugi komentarz, w którym Ministerstwo Finansów odniosło się wprost do najważniejszych zarzutów medialnych - w tym do kwestii rzekomej „bezwartościowości” e-booków.

Poniżej kluczowe wnioski z obu odpowiedzi oraz pełne zestawienie pytań i odpowiedzi.

Sześć rzeczy, które wynikają wprost ze stanowiska MF

01 Wartość e-booka nie ma znaczenia prawnego

MF: „Przepisy UGH nie określają rodzaju czy też wartości promowanych towarów, usług lub innych dowodów udziału w grze”. Cały argument o „bezwartościowych e-bookach”, który dominował w mediach, nie znajduje oparcia w ustawie o grach hazardowych.

02 To IAS jest „gospodarzem postępowania”

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej samodzielnie ocenia merytorycznie wniosek i regulamin loterii pod kątem przesłanek do wydania zezwolenia. Każdy regulamin z loterii Buddy był uprzednio zatwierdzony przez ten organ.

03 Naruszenie warunków = art. 108 kks

Nawet jeśli organizator naruszył warunki zezwolenia, właściwa kwalifikacja prawna to art. 108 § 1 kks. Kara grzywny do 240 stawek dziennych. Bez kary pozbawienia wolności.

04 Specjalna procedura oceny gry

Czy coś jest grą hazardową w rozumieniu UGH, rozstrzyga się w drodze decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, po przeprowadzeniu postępowania - a nie w komunikatach prokuratury.

05 Brak planów zmian w prawie

MF wprost: „aktualnie nie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą UGH” w obszarze loterii promocyjnych opartych na sprzedaży e-booków. Gdyby mechanizm był uznawany za przestępstwo, regulator miałby motyw, by uszczelnić przepisy.

06 Brak potwierdzenia konsultacji z MF

Na pytanie, czy Prokuratura Krajowa konsultowała się z MF przed postawieniem zarzutów o nielegalny hazard, brak odpowiedzi wprost. MF mówi jedynie ogólnie o monitorowaniu nielegalnej aktywności gospodarczej.

Najważniejszy cytat

MF wprost odpowiada, że „przepisy ustawy o grach hazardowych nie określają rodzaju czy też wartości promowanych towarów, usług lub innych dowodów udziału w grze”.

To uderza w fundament narracji prokuratury i komentatorów medialnych, według których istotą rzekomego procederu miała być sprzedaż „bezwartościowych” e-booków. Ustawa wprost mówi, że wartość produktu nie jest kryterium oceny legalności loterii promocyjnej.

Pełne odpowiedzi Ministerstwa Finansów

Artykuł 1 13 listopada 2024 iGaming Polska · Bartosz Burzyński

Stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie „loterii e-bookowych”

Po widowiskowym zatrzymaniu Kamila L. ps. Budda redakcja iGaming Polska, jako wiodące medium branżowe, postanowiła nie zadowalać się wynikami „internetowych śledztw” i zwróciła się bezpośrednio do Ministerstwa Finansów z pytaniami o legalność tzw. „loterii e-bookowych”.

Stanowisko MF, a komunikaty prokuratury

Odpowiedź - jak pisze redakcja - mimo formalnego i z pozoru neutralnego podejścia, nie wydaje się zbieżna z komunikatami prokuratury. MF wyraźnie wskazuje na samodzielną kompetencję Dyrektora IAS do oceny wniosku o zezwolenie oraz regulaminu loterii.

W ocenie prawników branżowych jest to podejście odpowiadające przepisom UGH i zgodne z ugruntowanym orzecznictwem, zgodnie z którym to IAS jest „gospodarzem postępowania” i przeprowadza wszelkie dowody pozwalające ustalić, jaki jest charakter gry hazardowej, którą wnioskodawca chce zorganizować.

Łagodniejsza kwalifikacja prawna

MF zaznacza, że organizator naruszający warunki zezwolenia podlega odpowiedzialności karnej skarbowej z art. 108 § 1 kks - karze grzywny do 240 stawek dziennych. Sugeruje to, że nawet gdyby uznać, że loterie w jakiś sposób naruszały zezwolenie, odpowiedzialność opierałaby się na znacznie łagodniejszej kwalifikacji prawnej niż ta dominująca w komunikatach prokuratury - bowiem art. 108 kks nie przewiduje za to przestępstwo nawet kary pozbawienia wolności.

Powszechny (nie)legalny hazard

Redakcja zwraca uwagę, że loterie e-bookowe były od lat zjawiskiem masowym i ogólnopolskim. Promowali je m.in. Rezi, OjWojtek, Bungee, Stradale, Adam Kornacki, Łukasz Bok. Z mechanizmu loterii promocyjnych korzystały też największe marki, w tym Empik (w loterii do wygrania był Fiat 500), T-Mobile (wcześniej Era), oraz rozgłośnie radiowe - RMF FM, RMF MAXX, Radio Zet - które udział w losowaniu uzależniały od zakupu tapety, dzwonka na telefon czy pliku mp3.

Wszystkie te loterie organizowane były w całej Polsce, przez różnych renomowanych organizatorów (Nofsza sp. z o.o., Euroloterie sp. z o.o., Fortis i inne), a zezwolenia wydawały Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Katowicach i Gdańsku. W tych sprawach nie przypominamy sobie masowych aresztowań - pisze redakcja.

Czy to możliwe, że pod nosem państwa polskiego w ostatniej dekadzie wyrosło co najmniej kilka zorganizowanych grup przestępczych, zajmujących się pisaniem kiepskich książek i tworzeniem tanich produktów multimedialnych, zrzeszających różnych prawników, organizatorów i twórców internetowych na terenie całej Polski? iGaming Polska, 13.11.2024

Pytania redakcji i odpowiedź MF (wersja pierwsza)

Najważniejsze ustalenia z pierwszej odpowiedzi Ministerstwa Finansów:

Czy organizowane loterie promocyjne, na których urządzanie wydane było zezwolenie, mogą zostać uznane za nielegalne? MF wskazuje na samodzielną kompetencję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do dokonania oceny merytorycznej wniosku o udzielenie zezwolenia oraz regulaminu loterii pod kątem spełniania przesłanek do wydania zezwolenia. To IAS jest „gospodarzem postępowania”, dokonuje oceny charakteru gry (czy jest loterią promocyjną, fantową, audiotekstową, czy ma cechy loterii pieniężnej) i na tej podstawie udziela lub odmawia zezwolenia.
Co grozi organizatorowi, który naruszył warunki zezwolenia? MF wskazuje, że stosuje się art. 108 § 1 Kodeksu karnego skarbowego: kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom zezwolenia urządza lub prowadzi loterię promocyjną, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych. Art. 108 kks nie przewiduje za to przestępstwo nawet kary pozbawienia wolności.
Czy organ wydający zezwolenie weryfikuje produkty objęte loterią? Tak. Dyrektor IAS dokonuje samodzielnej oceny wniosku oraz regulaminu, na podstawie dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę (art. 39 i 61 ust. 3 UGH). Z oświadczenia dr Beaty Wentury-Dudek wynika, że IAS każdorazowo szczegółowo weryfikowały loterie Kamila L., często zapoznawały się z treścią e-booków i wydawały zezwolenie znając charakter akcji.
Artykuł 2 25 listopada 2024 iGaming Polska · Bartosz Burzyński

Sprawa Buddy. Mamy kolejny komentarz Ministerstwa Finansów

Po pierwszej publikacji redakcja iGaming Polska poprosiła Ministerstwo Finansów o doprecyzowanie odpowiedzi i otrzymała kolejny komentarz, w którym MF odniosło się bezpośrednio do najbardziej medialnych zarzutów wobec Buddy i jego współpracowników.

Wątpliwe zarzuty prokuratury

Wątpliwości dotyczące kluczowych zarzutów urządzania nielegalnych gier hazardowych narastają, w szczególności za sprawą wypowiedzi Ministerstwa Finansów. W przesłanej odpowiedzi MF potwierdza wcześniej sformułowane tezy o samodzielnej kompetencji Dyrektora IAS do oceny charakteru loterii i zagrożeniu karą grzywny za ewentualne naruszenie warunków zezwolenia.

„Bezwartościowe” e-booki?

W mediach dominowały komentarze sugerujące, że istotą rzekomego nielegalnego procederu była sprzedaż bezwartościowych e-booków, które w rzeczywistości miały być losami i w ten sposób obchodzono ustawę o grach hazardowych.

Okazuje się jednak, że te rozważania nie mają znaczenia prawnego. Na pytanie redakcji, jakie znaczenie ma wartość rynkowa lub handlowa produktów promocyjnych, Ministerstwo Finansów wprost odpowiada, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie określają rodzaju czy też wartości promowanych towarów, usług lub innych dowodów udziału w grze.

I nie jest tak, że urzędnicy ministerstwa w porywie ludzkiego odruchu postanowili ująć się za internetowym celebrytą i dokonać korzystnej dla niego interpretacji przepisów prawa. Przedstawione stanowisko wprost wynika z treści ustawy o grach hazardowych, o czym wiedzą eksperci branżowi. iGaming Polska, 25.11.2024

Brak prac legislacyjnych nad zmianą ustawy

Z otrzymanej korespondencji dowiadujemy się, że w Ministerstwie Finansów nie są aktualnie prowadzone prace legislacyjne nad zmianą ustawy o grach hazardowych, które miałyby na celu ograniczenie zjawiska loterii promocyjnych opartych na sprzedaży e-booków. Jeśli mechanizm byłby realnie uznawany przez regulatora za przestępstwo, można by oczekiwać, że MF natychmiast pracowałoby nad uszczelnieniem przepisów.

Pełne pytania redakcji i odpowiedzi MF (wersja druga)

Poniżej pełne zestawienie pytań redakcji iGaming Polska i odpowiedzi otrzymanych z Ministerstwa Finansów:

Czy opisana loteria promocyjna, przeprowadzona zgodnie z zatwierdzonym regulaminem i wydanym przez IAS zezwoleniem, może zostać uznana za grę hazardową niezgodną z ustawą? Rozstrzygnięcie, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5a UGH są grami losowymi w rozumieniu UGH, następuje w drodze decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Decyzja wydawana jest po przeprowadzeniu postępowania opartego m.in. na analizie dokumentacji przedkładanej do wniosku.
Kto ponosi odpowiedzialność - organ wydający decyzję czy sprzedawca produktów? Organ udzielający zezwolenia dokonuje samodzielnej oceny merytorycznej wniosku i regulaminu loterii. Podmiot urządzający loterię ma obowiązek prowadzić ją zgodnie z udzielonym zezwoleniem i przepisami UGH. Jeśli działa wbrew przepisom UGH lub warunkom zezwolenia, podlega odpowiedzialności karnej skarbowej z art. 108 kks.
Jakie znaczenie ma wartość rynkowa lub handlowa produktów promocyjnych (np. e-booków)? Przepisy UGH nie określają rodzaju czy też wartości promowanych towarów, usług lub innych dowodów udziału w grze. Art. 18 ust. 1 UGH wskazuje jedynie, że wartość wygranej nie może być niższa od ceny losu lub kwoty wpłaconej stawki.
Czy znaczenie dla kwalifikacji prawnej loterii ma motywacja klienta - chęć udziału w loterii czy nabycia produktów? UGH wyróżnia cztery kategorie gier hazardowych. Prawna kwalifikacja przedsięwzięcia do określonej kategorii gier losowych dokonywana jest wedle oceny przesłanek wypełniania definicji ustawowej danej gry. MF nie odnosi się do motywacji klienta jako kryterium oceny.
Czy MF planuje zmiany legislacyjne ograniczające loterie oparte na sprzedaży e-booków? Aktualnie w Ministerstwie Finansów nie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą UGH, w tym w zakresie objętym zapytaniem.
Czy Prokuratura Krajowa zwracała się do MF z prośbą o ocenę legalności takich loterii przed postawieniem zarzutów? MF nie odpowiada wprost na to pytanie. Wskazuje jedynie, że „właściwe struktury MF, w szczególności KAS, monitorują i zwalczają różne formy nielegalnej aktywności gospodarczej” i podejmuje działania we współpracy z innymi organami. Brak potwierdzenia, że taka konsultacja miała miejsce.
Wniosek

Regulator mówi co innego niż prokuratura

Ministerstwo Finansów - organ właściwy do spraw rynku gier hazardowych w Polsce - w dwóch oficjalnych komentarzach wskazuje, że to Dyrektor IAS samodzielnie ocenia loterię, że wartość produktu promocyjnego nie jest kryterium prawnym, że nawet naruszenie warunków zezwolenia kwalifikuje się z art. 108 kks (bez kary pozbawienia wolności), i że nie są prowadzone żadne prace legislacyjne ograniczające tego typu loterie. To stanowisko trudno pogodzić z narracją o „nielegalnym hazardzie” i „zorganizowanej grupie przestępczej”.

Przeczytajcie oba artykuły w całości. Polowanie na Influencerów